Wat is ?

Ski Mountaineering? … Dit is de nieuwe officiële term voor de sport die in het verleden ski-alpinisme werd genoemd. Het is de discipline die het beklimmen en skiën van besneeuwde bergen omvat, dit zowel op recreatief als competitief niveau .

Het grootste deel van de beklimming gebeurt op tourski’s, gebruik makend van stijgvellen. Beklimmingen over gletsjers en moeilijke beklimmingen kunnen het gebruik van touw, stijgijzers en ijsbijlen noodzakelijk maken. Bij zeer steile passages worden de ski’s op de rugzak bevestigd en wordt er te voet verder geklommen.

Afdalingen gebeuren op tourski’s. Afhankelijk van de moeilijkheidsgraad van de afdaling kunnen hindernissen, zoals bijvoorbeeld een rotsbarrière van 50 meter hoog, een continue afdaling onmogelijk maken. Deze hindernissen worden afgeklommen, met de ski’s op de rugzak bevestigd, of wordt het touw uit de rugzak gehaald om hierlangs af te dalen.

Het doel van ski mountaineering is de tourski’s te gebruiken bij beklimmingen en afdalingen om de algemene gebergte-ervaring te verhogen door een verhoogde snelheid (dan te voet) en efficiëntie.

Deze discipline wordt ook op competitief niveau beoefend. Een wedstrijd bestaat eruit een parcours in het hooggebergte, dat op voorhand uitgestippeld wordt en meestal de nodige technische moeilijkheden bevat, zo snel mogelijk af te leggen. Bij een gemiddelde wedstrijd worden tussen de 1800 en 2000 positieve hoogtemeters beklommen in het hooggebergte. Dit komt overeen met ongeveer 7 maal de hoogte van de Eiffel-toren.

Historiek:

Hoe het begon …

Ski Mountaineering stamt uit de tijd toen er nog geen afgebakende skigebieden en skiliften bestonden, het is de puurste vorm van skiën. Voor de bewoners van bergstreken was het stijgen en afdalen met ski’s een manier om zich te kunnen verplaatsen, voor hun dagelijkse activiteiten, in het besneeuwde landschap. Dit evolueerde reeds in de 18de eeuw naar een sport.

De huidige competitie ski mountaineering, voorheen ski-alpinisme genoemd, vindt zijn oorsprong in het militaire milieu. De pionier van het “militair patrouille skiën”, zoals het destijds genoemd werd, in Centraal Europa was een Duitser, luitenant Wilhelm Paucke. In 1893 slaagde hij erin de generale staf te overtuigen om detachementen van ski-patrouilles in te voegen in de bataljons “Jäger” met als hoofdtaak verkennings-, beveiligings- en verbindingsmissie’s.
De “winterluitenant”, welke zijn bijnaam was, vond ook de competitie voor militaire ski-patrouilles (bestaande uit 4 en later 3 coureurs/militairen) uit, die een enorm succes kenden in de volgende jaren.
De duitse uitvinding werd overgenomen door het Oostenrijks leger en de franse “Chasseurs alpins”. Civiele wedstrijden werden vanaf de jaren 1920 georganiseerd.

Een nieuwe competitie …

Deze nieuwe competitievorm werd, door zijn enorm succes, opgenomen in het programma van de Olympische winterspelen te Chamonix in 1924, naast de disciplines bobsleeën, schaatsen, schansspringen, ijshockey en curling.
De patrouilles die deelnamen in deze competitie bestonden uit vier personen (een officier, een onderofficier en 2 korporaals) in velduniform met wapens en bepakking. Het parcours was 30 km lang en overbrugde 800 positieve en negatieve hoogtemeters en een 250 meter-schietstand: schoten die op het doel waren reduceerden de totale tijd.

Ondanks het feit dat deze discipline deel uitmaakte van de eerste Olympische winterspelen, moest na de tweede wereldoorlog het “militair patrouille skiën” plaats maken voor biathlon. Volgens de toenmalige organisatie zou de moderne evolutie van het “militair patrouille skiën” niet ski mountaineering zijn (zelfs al was het technische alpiene element een belangrijke en beslissende factor), maar wel biathlon.
De eerste olympische competitie voor biathlon werd in Grenoble gehouden en was zeer vergelijkbaar met de wedstrijd “militair patrouille skiën” in Chamonix. Tijdens de verdere evolutie van beide sporten, groeiden ze echter verder uit elkaar. Ski mountaineering verloor grotendeels zijn militaire element. Tijdens civiele wedstrijden worden uiteraard geen uniformen gedragen en de 250 meter-schietstand maakt geen deel meer uit van het parcours.
Verschillende wedstrijden worden nog steeds in teams van 2 of 3 gestreden. Het technische alpiene element bleef een belangrijke en beslissende factor. Bij biathlon bleef de schietstand behouden, maar ging het technische alpiene element volledig verloren en werd vervangen door het langlaufelement.

De naoorlogse periode ….

In de na-oorlogse periode ontstonden de legendarische wedstrijden als “Patrouille des Glaciers” in Zwitserland of “Trofeo Mezzalama” in Italië. Elk land, waar de competitie ski mountaineering heeft overleefd, heeft wedstrijden georganiseerd die aan hun tradities beantwoorden.

In de jaren 1980 zagen nieuwe wedstrijden het daglicht die de aanzet waren voor het moderne ski mountaineering. Men ging over tot competitie tussen patrouilles bestaande uit 2 coureurs.
Verschillende alpenlanden organiseerden dergelijke wedstrijden.

In Frankrijk werd voor de eerste maal de legendarische wedstrijd “Pierra Menta” georganiseerd. Wat de Tour de France is voor het wielrennen, is de “Pierra Menta” voor het ski mountaineeren. Een vierdaagse wedstrijd, waarin 10.000 positieve hoogtemeters tussen tweemans teams gestreden wordt.

In het begin van de jaren 1990 werd CISAC (Comité International de Ski Alpinisme de Compétition) opgericht door enkele gepassioneerde Fransen, Italianen, Spanjaarden, Slowaken en Zwitsers. De eerste Europese beker en het Europees kampioenschap zagen het daglicht. Er werden voor de eerste maal individuele wedstrijden georganiseerd.

Nationaal  -  internationaal …

De UIAA (Union Internationale des Associations d’Alpinisme) nam CISAC over en richtte ISMC (International Council for Ski Mountaineering Competition) op.

In 2001 werd BCSMC (Belgische Commissie voor Ski Mountaineering Competitie, deel uitmakend van de nationale federatie Club Alpin Belge – Belgische Alpen Club, kortweg de CAB-BAC) opgericht en zag de Belgische competitie ski mountaineering het daglicht.

• BK 2001: Pyreneeën (Spanje)
• BK 2002: Valerette (Zwitserland)
• BK 2003: Gastlosen (Zwitserland)
• BK 2004: Valerette (Zwitserland)
• BK 2005: Vulmix (Frankrijk)
• BK 2006: Valerette (Zwitserland)
• BK 2007: Les Arcs (Frankrijk)
• BK 2008: Gastlosen (Zwitserland)
• BK 2009: Berchtesgaden (Duitsland)
• BK 2010: Berchtesgaden (Duitsland)

Na de Europese beker en het Europees kampioenschap, werd voor de eerste maal een wereldkampioenschap georganiseerd in januari 2002 te Serre Chevalier (Frankrijk), waar de beste ski-alpinisten ter wereld zich met elkaar konden meten.
In 2004 werd het 2de wereldkampioenschap in Spanje georganiseerd.
In 2006 werd het 3e wereldkampioenschap in Cuneo (Italië) georganiseerd.
In 2008 werd het 4e wereldkampioenschap in Champéry (Zwitserland) georganiseerd.

In 2009 scheurde ISMC zich af van de UIAA en werd de ISMF (International Ski Mountaineering Federation) opgericht. Een nieuwe federatie, los van de UIAA.

In 2010 zal het 5e wereldkampioenschap in Canillo (Andorra) plaatsvinden.

De evolutie naar een moderne sport is zowel op technisch (zeer licht materiaal) als op ethisch vlak gerealiseerd. De wedstrijden ski mountaineering worden tegenwoordig dichter bij de valleien en de skigebieden georganiseerd om er, zoals bij elke sport, zijn publiek te vinden.